Từ “cuộc chiến” giữa nước mắm truyền thống - nước chấm công nghiệp: Ngẫm về “cái tâm” và sự cạnh tranh bình đẳng trong SXKD

11-03-2019
Suốt mấy ngày qua, dư luận xôn xao về “cuộc chiến” thương hiệu giữa nước mắm truyền thống và nước mắm công nghiệp (nước chấm). Vấn đề không mới (đã từng xảy ra cách đây 2 năm), nhưng giờ lại được “hâm nóng”, bởi sự quen thuộc của hương vị quê nhà – mùi mắm thân thương, hiện hữu trong từng mâm cơm, bữa ăn hằng ngày của người dân Việt.

Chuyên gia nghĩ gì?

Theo các chuyên gia, “nước mắm công nghiệp” – nói như vậy là đã sai về thuật ngữ rồi. Nước mắm theo đúng định nghĩa chỉ là cá cộng muối, men, chuyển đạm mạch dài thành đạm mạch ngắn, khi ăn vào tiêu hoá được ngay. Định nghĩa nước mắm chỉ dừng lại ở đó thôi, không có định nghĩa nước mắm công nghiệp.

“Đề nghị loại bỏ cái tên “nước mắm công nghiệp”, vì đó không phải là nước mắm. Những cái khác làm gì đó từ nước mắm pha chế ra, cộng hoá chất, cộng đường… thì không được gọi là nước mắm”, các chuyên gia này bày tỏ thêm.

Từ bài học về nước mắm nhiễm asen, các chuyên gia cho rằng, các doanh nghiệp (DN) hãy cạnh tranh bình đẳng và dựa trên cơ sở khoa học chứ không nên luồn lách vào cơ quan Nhà nước để tạo ra những rối rắm trong quá trình sản xuất. Ví dụ asen phải hiểu là asen vô cơ mới gây hại, còn khi đã được cơ thể người hấp thụ rồi thì nó trở thành asen hữu cơ, một thành phần trong cơ thể cá và người thì đâu có độc.

Vậy tại sao đi kiểm asen tổng rồi “phang” cho nước mắm truyền thống? Như vậy rất thiếu hiểu biết khoa học. Đã có một lần thông tin nước mắm nhiễm asen làm rối loạn với mục tiêu cạnh tranh thương mại không bình đẳng thì lần này không hiểu sao lại lặp lại. Đáng tiếc, trước đây Hiệp hội Bảo vệ người tiêu dùng tung tin này ra nhưng lần này lại rơi vào đúng cơ quan quản lý Nhà nước…

Ngẫm về “cái tâm” và sự cạnh tranh bình đẳng trong sản xuất kinh doanh

Hẳn trong tâm thức của bao người dân Việt, tự bao đời nay, nước mắm là sự tổng hoà giữa muối và cá, trải qua quá trình ủ kì công; là chứa đựng biết bao công sức của người dân làng chai ven biển? Đó không chỉ là thức chấm mặn mòi mà còn là nét đẹp văn hoá ẩm thực truyền thống đậm đà “hồn Việt” gìn giữ tự ngàn đời nay.

Chúng ta không phủ nhận rằng, sự ra đời của nước mắm công nghiệp (nước chấm) với giá thành rẻ hơn nhiều lần so với nước mắm truyền thống, đã đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng của một bộ phận tầng lớp nhân dân trung bình thấp, người nghèo. Đó cũng là một hình thức đánh lừa vị giác với những công thức pha phế, hoà loãng, thêm vài hoá chất cho phép.

Thế nhưng, sự tồn tại song song của 2 dòng sản phẩm nước mắm truyền thống và nước chấm hiện đại là cần thiết. Không nên vì sự lợi nhuận khổng lồ, vì muốn chiếm thế “độc tôn” mà “chĩa mũi dùi” vào nước mắm truyền thống, với đầy rẫy những cái gọi là “quy chuẩn” không cần thiết và không thực tế. Bởi có chăng cũng chỉ là “tiêu chuẩn” những thông số cơ bản về đảm bảo chất lượng và sức khoẻ an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng tham khảo và lựa chọn mà thôi.

Họ có biết rằng, chính sự cạnh tranh không công bằng, sự áp đảo của nước chấm hiện đại đã dần đẩy những ngư dân nghèo ở những làng chai ven biển gắn với nghề cá, nghề làm mắm rơi vào nguy cơ ngõ cụt? Rồi đây những làng nghề sản xuất nước mắm truyền thống sẽ đi về đâu? Đời sống của những người dân nghèo sẽ ra sao?

“Thương trường là chiến trường” quả không sai. Nhưng trong bất cứ một “cuộc chơi” nào cũng phải có “trọng tài”, người cầm cân nảy mực, lấy lợi ích của nhân dân làm trọng, chứ không phải “nhún nhường” hoặc “đè bẹp” một cá nhân, tập thể, DN nào. Hãy cạnh tranh một cách công bằng, bình đẳng, với tất cả ‘cái tâm”, “cái tầm” của mình thì mới tồn tại và phát triển lâu dài, bền vững.

Cũng cần nói thêm rằng, vốn dĩ nước mắm truyền thống hay nước chấm công nghiệp không có lỗi, mà lỗi là ở cách thức vận hành, tầm nhìn lãnh đạo của CEO và ngành chức năng. Nếu ai cũng cân bằng giữa bài toán lợi nhuận và sức khoẻ người tiêu dùng thì có lẽ “cuộc chiến” kia sẽ không bị đẩy lên đến “đỉnh điểm” như vậy.

Tôi không bênh vực cũng không tẩy chay bất kỳ loại nước mắm, nước chấm hiện đại hay truyền thống nào. Mà chỉ muốn góp một tiếng nói nho nhỏ từ phía người tiêu dùng để nhìn nhận vấn đề một cách khách quan, công bằng, thực tế mà thôi.

Hy vọng với những chia sẻ của Redeyes, sẽ giúp các DN cùng bình tâm suy nghĩ, tìm ra cho mình định hướng phát triển lâu dài, bền vững. Sự cạnh tranh trên thương trường là không tránh khỏi, nhưng làm sao giữ được “cái tâm” trong sáng, “cái tầm” đủ rộng để đảm bảo một môi trường sản xuất kinh doanh lành mạnh, góp phần phát triển DN nói riêng và kinh tế - xã hội đất nước nói chung là một câu hỏi đáng để bạn đọc suy ngẫm…

---------

Tâm An (t/h)

Hình ảnh: ST